Jesteś tutaj

Wernisaż wystawy związanej z projektem „Niesmacznie” Patrycji Machałek | fot. Paulina Bajorowicz
14.11.2025

Efekt Prousta, czyli sztuka poza wzrokiem

Wzrok zdetronizowany

– Do podjęcia tematu badań skłoniła mnie obserwacja rosnącej liczby prac artystycznych, które świadomie wychodziły poza wizualność. Artyści i artystki coraz częściej tworzą immersyjne instalacje, w których otaczają nas bodźce...

Obrazy z sondy kosmicznej Cassini NASA ujawniają wiele jezior na powierzchni Tytana, niektóre wypełnione cieczą, a inne wyglądające jak puste zagłębienia | Image credit: NASA/JPL-Caltech/ASI/USGS
07.11.2025

Egzotyczna chemia na największym księżycu Saturna

Naukowcy z NASA i Uniwersytetu Chamera odkryli, że na lodowym księżycu Saturna, Tytanie, niektóre substancje mogą mieszać się ze sobą, łamiąc chemiczną zasadę „podobne rozpuszcza się w podobnym”. Na czym polega ta zasada? Owo „podobieństwo” dotyczy polarności cząsteczek...

Nowoczesne laboratorium analityczne, kilkoro naukowców bada próbki, patrząc pod mikroskopy | fot. obraz wygenerowany przez AI
03.11.2025

Nauka dzisiaj to gra zespołowa

W. Cygan-Adamczyk, A. Daszkowska-Golec: Jako szanowany mikrobiolog jest Pan Profesor znany w środowisku naukowym ze swoich badań nad interakcjami między mikroorganizmami a metalami – dziedziną mającą istotne znaczenie dla nauk o środowisku i bioremediacji. Czy...

Ilustracja pokazująca tłum ludzi stojących tyłem do oglądającego z podniesionymi rękoma i trzymającymi czerwone tablice | fot. dashtik - Freepik.com
30.10.2025

Co naprawdę oznacza słowo 'demokracja'?

Małgorzata Kłoskowicz: Panie Profesorze, Pana praca naukowa jest mocno związana z międzynarodowym projektem World Values Survey, monumentalnym badaniem z dziedziny nauk społecznych koncentrującym się na pojęciu wartości. Czy mógłby Pan opowiedzieć nam więcej o...

Zielonkawa kometa z długim ogonem na te czarnego nieba | Image Credit: Ciel Austral
22.10.2025

Kosmiczny gość z obłoku Oorta

Orbita

Orbitę komety określono jako bardzo wydłużoną, peryhelium (najbliższy punkt orbity względem Słońca) osiągnęła 12 września 2025 roku, była wówczas w odległości ok. 0,504 AU. Jest to kometa długookresowa. Co ciekawe, wiele popularnych...

Próbka czerwonych i kremowych skał występujących w miejscu zanikającego pokładu węgla kamiennego w KWK Marcel | fot. Justyna Ciesielczuk
21.10.2025

Paleopożary w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym

Miał być węgiel, a go nie ma

Zespół naukowców z Instytutu Nauk o Ziemi UŚ w składzie: dr hab. Justyna Ciesielczuk, prof. UŚ, prof. dr hab. Monika Fabiańska oraz dr Dominik Jura realizował w latach 2017–2021 projekt finansowany przez Narodowe...

Brudna rzeka płynąca betonowym korytem | fot. Małgorzata Dymowska
20.10.2025

Rawa – niewidoczna rzeka

Ukryte dziedzictwo

Wielu nazywa ją ściekiem. Mimo swojej degradacji Rawa z naukowego punktu widzenia wciąż jest rzeką. To ciek, który płynie w przewadze śladem dawnego koryta powstałego w wyniku działania sił erozyjnych. W nomenklaturze fachowej...

Wizualizacja chińskiej stacji kosmicznej Tiangong | fot. Shujianyang, CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons
22.08.2025

Chińska stacja orbitalna Tiangong, czyli szybki marsz ku kosmosowi

Po Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) i nieistniejącym już radzieckim Mirze, Tiangong to trzecia wielomodułowa stacja kosmiczna, na której regularnie przebywają załogi astronautów. Jej budowa rozpoczęła się w 2021 roku, kiedy na orbitę wyniesiono pierwszy moduł...

Wnętrze jaskini wydrążonej dla eksperymentu Hyper-Kamiokande (po lewej) oraz schemat eksperymentu (po prawej) | fot. Kamioka Observatory, ICRR (Institute for Cosmic Ray Research), The University of Tokyo
08.08.2025

Hyper-Kamiokande – detektor, który zajrzy w początki Wszechświata

Po przełomowym odkryciu oscylacji neutrin w eksperymencie Super-Kamiokande w 1998 roku, właściwości neutrin były określane jedna po drugiej i konieczne stało się zaktualizowanie Modelu Standardowego. W 2011 roku eksperyment T2K, w którym wykorzystano wiązkę neutrin z...

Kamera termowizyjna skierowana w stronę kobiety, na wyświetlaczy widać obraz termograficzny | fot. Freepik
07.08.2025

Termowizja najlepsza we wczesnej diagnostyce chorób

Weronika Cygan-Adamczyk: Według danych NFZ w Polsce rak piersi to najczęściej diagnozowany nowotwór złośliwy u kobiet – co roku dotyka około 20 tysięcy pacjentek. Od lat zachęca się kobiety do regularnych badań, bo im wcześniej wykryje się chorobę, tym łatwiej ją...

Strony